Sách trắng SkyDOS

Tóm tắt

SkyDOS là một thế giới ảo siêu thực chạy ngay trong trình duyệt và đi dạo được bằng kính thực tế ảo Apple Vision Pro và Meta Quest, không cần cài đặt. Thế giới là một hòn đảo bay đường kính 9,6 km với tháp Zun cao 900 m, thành phố, phòng tranh, vườn thú, núi, thác và một vùng biển lặn sâu hơn một ki-lô-mét. Mục tiêu số một là giống thật nhất có thể.

SkyDOS do David Do sáng tạo và điều hành, đã chạy công khai tại www.skydos.com. Tới ngày 28/10/2026, dự án có 56 ý tưởng có mã định danh, trong đó 15 đang chạy cho mọi người, 18 đang làm hoặc thử nội bộ và 23 ở giai đoạn thiết kế.

Ba trụ định hướng của SkyDOS:

1. Vũ trụ nhân tạo: một thế giới để sống, chơi, tham quan, gặp gỡ và làm lễ, chung cho mọi người.
2. Sân thử nghiệm an toàn: nơi chính phủ, tổ chức và cá nhân thử chương trình, ý tưởng, quy tắc mới với người thật trước khi áp dụng ở đời thật.
3. Một thế giới, mọi thiết bị: trình duyệt hôm nay; app di động, kính, tivi, kính AI và robot theo từng giai đoạn.

Người dùng cá nhân được miễn phí trong khoảng năm đầu; việc vào xem SkyDOS luôn miễn phí. SkyDOS không bán đất ảo, không phát hành NFT hay token có giá, không có hộp may rủi và không bán dữ liệu cá nhân.

1Tầm nhìn và định vị

SkyDOS bắt đầu từ một câu hỏi: một thế giới ảo có thể giống thật đến mức nào nếu ta dồn mọi phép tính đắt tiền vào lúc dựng, để chiếc kính trên đầu người xem chỉ còn việc hiển thị? Câu trả lời là một hòn đảo có ánh sáng chiều muộn tính sẵn, đúng tỷ lệ từng bậc cửa và làn đường, mở ra ngay trong trình duyệt.

Định vị: "vũ trụ nhân tạo"

SkyDOS tự định vị là vũ trụ nhân tạo đầu tiên trong không gian thực tế ảo: một thế giới chung, liên tục, nơi có thành phố, thiên nhiên, lễ hội, trò chơi và cả những điều đời thật không làm được (vỗ tay để bay, lặn xuống vực sâu một ki-lô-mét, cưỡi rồng). Đây là câu định vị của dự án, không phải một khẳng định đã được bên thứ ba kiểm chứng.

Lớp bổ sung: "nơi thử trước những điều sắp xảy ra"

Vũ trụ nhân tạo là cái SkyDOS là; sân thử nghiệm là một việc có ích mà vũ trụ đó làm được cho đời thật. Câu ghép dùng trên trang giới thiệu: "Vũ trụ nhân tạo đầu tiên, nơi thử trước những điều sắp xảy ra."

"SkyDOS là nơi mọi chính phủ, tổ chức, cá nhân... có thể thử nghiệm được các chương trình, ý tưởng, logic... mới mà ít có tác động tiêu cực nhất trước khi được ứng dụng thực tế..."

— David Do, 28/10/2026

Nguyên tắc thẩm mỹ

• Giống thật nhất: vật chính dùng mô hình thật có giấy phép, không dựng sơ sài bằng mã.
• Thế giới tương lai: phố, xe, đồ vật theo kiểu tương lai.
• Mọi loài trên Trái Đất: mục tiêu dài hạn là có đủ các loài động vật và thực vật; càng nhiều hoa càng tốt.
• Một thế giới thống nhất: bản đồ, thiết kế và trạng thái đồng bộ cho mọi hoạt động.

2Bối cảnh và cơ hội

Kính thực tế ảo cao cấp đã có trình duyệt hỗ trợ WebXR, nghĩa là một trang web có thể đưa người đeo kính vào thế giới 3D đầy đủ mà không cần qua cửa hàng ứng dụng. Cùng lúc đó, nhiều nền tảng thế giới ảo lớn thu hẹp phần thực tế ảo hoặc phần nội dung do người dùng tạo vì chi phí. Khoảng trống còn lại là một thế giới:

• vào ngay bằng một đường link, trên máy tính, điện thoại và kính;
• đủ đẹp để đứng trong đó bằng kính, thay vì đồ hoạ đơn giản kiểu trò chơi;
• có lý do để quay lại: tham quan, giáo dục, lễ hội, bạn bè, sự kiện;
• và về sau cho người dùng tự xây thế giới của mình bằng trí tuệ nhân tạo, rồi nối các thế giới với nhau bằng một chuẩn mở.

Khách hàng ưu tiên của SkyDOS là khu vực Việt Nam và châu Á; máy chủ đặt tại Singapore, tài nguyên phân phối qua mạng phân phối nội dung.

3SkyDOS hôm nay

Hòn đảo

Toàn bộ thế giới là một hòn đảo nhân tạo bay, đường kính 9,6 km, lơ lửng trên biển mây. Tâm điểm là tháp Zun cao 900 m. Quanh tháp là một thành phố tròn; ngoài thành phố là thiên nhiên: núi, thác, hồ, đồng cỏ, rừng, vườn thú. Krao Center, toà nhà hình sao 9 cánh, là công trình biểu tượng được giữ nguyên vị trí qua mọi lần quy hoạch. Đảo thứ hai, SkyDOS 2, đang được dựng.

Trải nghiệm đang chạy cho mọi người

Đang làm hoặc thử nội bộ

Đám Cưới Muôn Đời (đại tiệc cưới không bao giờ dừng, lễ biểu tượng), Tàu Nô-ê và Trụ Lưu Bút, Cột Cờ Chung, Quả Địa Cầu Thành Viên, SkyDOS đậu trên Sao Hoả, Nhà Tượng Sáp Sống, Sư Tử Của Tôi, Dạ Hội Khiêu Vũ Thế Giới, Câu cá Hồ Mây, Quảng Trường 108 Cổng và nhiều mục khác (xem Danh mục ý tưởng).

Thiết bị

Một cây menu duy nhất dùng chung cho mọi thiết bị, chia ba nhóm Tham Quan · Giải Trí · Cài đặt, cùng thẻ "Tại đây" thay đổi theo chỗ đứng. Trong kính, cụm Menu và Bản đồ đặt cố định trong không gian ở phía dưới bên phải khi đi bộ, và bám theo tầm nhìn khi đang cưỡi hay bay.

4Công nghệ

Triết lý "tính sẵn mọi thứ"

Mọi phép tính đắt (chiếu sáng toàn cục, che khuất môi trường, bóng mềm, phản chiếu) được tính trước bằng máy dựng hình offline rồi lưu thành bản đồ ánh sáng. Chiếc kính chỉ hiển thị. Nhờ vậy cảnh trông như ảnh chụp mà vẫn chạy được 90 khung hình mỗi giây trên kính.

Luật cứng

• Tỷ lệ thật: 1 đơn vị = 1 m; bậc thang 0,17 m, cửa 2,2 m, trần nhà 3–3,5 m, làn đường 3,5 m.
• Ngân sách trên kính: tối đa khoảng 500 lệnh vẽ và một triệu tam giác hiển thị ở 90 khung hình/giây; không hậu kỳ trong thực tế ảo.
• Ánh sáng tĩnh tính sẵn: chiều muộn khoảng 16 giờ 30, mặt trời hướng tây tây nam.
• Chín ngôn ngữ: Tiếng Anh (gốc), Tiếng Việt, 中文, Español, 日本語, 한국어, Français, Deutsch, Português; không có chuỗi viết cứng.
• Mọi nội dung có nguồn rõ: CC0, phạm vi công cộng, CC-BY có ghi công, hoặc mô hình mua có giấy phép thương mại cho ứng dụng tương tác.

Tài sản 3D có giấy phép, không dùng mô hình do AI tạo

SkyDOS chỉ dùng tài sản có giấy phép rõ ràng và ghi nguồn đầy đủ trên trang Nguồn và giấy phép. Tranh lấy từ bộ sưu tập phạm vi công cộng của các bảo tàng lớn. Dự án không dùng mô hình 3D do AI tạo. Mô hình mua chỉ được phát dưới dạng mã hoá riêng của SkyDOS, không có tệp mô hình trần trên web và không có chức năng xuất.

5Danh mục ý tưởng

Mỗi ý tưởng của SkyDOS có một mã định danh cố định SKYDOS-IDEA-NNNN, cấp một lần và không bao giờ tái dùng, cùng hồ sơ đầy đủ bằng tiếng Việt (bản gốc) và tiếng Anh. Ngày nêu đầu tiên lấy từ dấu thời gian kiểm chứng được trong lịch sử dự án. Danh mục dưới đây được dựng tự động từ chính các hồ sơ đó.

Trạng thái: Đang chạy mở cho mọi người · Đang làm / Thử nội bộ có mã, chưa mở rộng · Đã duyệt / Thiết kế / Ý tưởng chưa làm mã.

Thế giới và tham quan

Trò chơi và vận động

Cộng đồng, lễ hội, kết nối

Văn hoá, giáo dục, bạn AI

Nền tảng mở

6Nền tảng mở

6.1 Thế giới riêng, tự xây bằng AI (SKYDOS-IDEA-0037)

Mỗi thành viên được tặng miễn phí một thế giới riêng: một mặt phẳng mở rộng vô hạn, chia ô 100 m, ô chưa xây không tốn lưu trữ. Thành viên xây bằng cách trò chuyện với trí tuệ nhân tạo, ngay trong thế giới 3D: dùng trợ lý của SkyDOS, hoặc cắm AI của chính mình thuộc bất kỳ hãng nào qua một giao thức công cụ mở. Quyền cấp cho AI chỉ sửa được thế giới của chính người đó. AI không có giao thức công cụ vẫn dùng được qua chế độ "Dán kế hoạch".

• Dùng lại theo 4 hạng: thứ SkyDOS tự làm (mã, thiết kế, logic, mô hình tự dựng) được cấp quyền dùng lại trừ thương hiệu; CC0 dùng tự do; CC-BY kèm ghi công tự động; mô hình mua chỉ hiển thị trong thế giới do SkyDOS lưu trữ.
• Không khoá người dùng: thành viên xuất được thế giới của mình ra tệp mở (trừ mô hình mua).
• Tuổi: xây từ 16 tuổi, công khai thế giới từ 18 tuổi, có kiểm duyệt.

6.2 SkyDOS Gate Standard: chuẩn mở cánh cổng giữa các metaverse (SKYDOS-IDEA-0054)

Một chuẩn mở, trung lập để mọi dự án metaverse nối được với nhau chỉ bằng một cánh cửa dịch chuyển tỷ lệ thật. Chuẩn chỉ quy định ba thứ:

1. Hệ toạ độ và mốc cao độ: mét, trục Y lên, Bắc thế giới là −Z; mặt lô cổng ở mực nước biển trung bình của thế giới đó.
2. Hình học: lô vuông 1 × 1 m, cửa lọt lòng 0,9–1,0 × 2,1–2,2 m, mặt trước mang biển tên đích, mặt sau mang biển đường về; đi qua được bằng cách bước, chỉ hoặc bấm.
3. Tệp mô tả và cách chuyển người: mỗi thế giới công bố /.well-known/metaverse-gate.json qua HTTPS; người đi qua được chuyển bằng một đường link không mang khoá hay dữ liệu cá nhân, luôn được hỏi trước khi rời và luôn có đường về.

Ở phía SkyDOS, cửa của thành viên đứng ở Bến Cổng 9 khung (mỗi người thấy cửa mình ở khung giữa) và là cửa đa đích: về SkyDOS, sang thế giới thành viên khác, hoặc ra một metaverse bên ngoài theo chuẩn. Một Cổng Đa Vũ Trụ mở danh bạ các thế giới theo chuẩn.

6.3 Sân Thử Nghiệm (SKYDOS-IDEA-0055)

Mỗi thử nghiệm chạy trong một bản sao khu tách khỏi thế giới chính, vào bằng một cánh cửa có biển "đang ghi hành vi"; khách đi dạo không bao giờ vô tình trở thành đối tượng thử. Người thật và nhân vật AI cùng tham gia; các phương án được so sánh A/B trong những "vũ trụ thử" giống hệt nhau; mỗi lượt phát lại được.

Mọi báo cáo in thang tin cậy (T1 Gợi ý · T2 Định hướng · T3 Đã đối chiếu) và danh sách "không đo được" ở trang đầu. SkyDOS không bao giờ viết "đã chứng minh". Không nhận thử thông điệp chính trị, tuyên truyền hay nhắm cá nhân.

6.4 Một thế giới, mọi thiết bị (SKYDOS-IDEA-0056)

Nguyên tắc một lõi, nhiều vỏ: không viết lại thế giới cho từng máy. Lộ trình sáu giai đoạn, mỗi giai đoạn chỉ mở khi số đo khách thật cho thấy cần:

1. Ứng dụng web cài được (đã có nền).
2. App trên cửa hàng: kính Meta Quest → Google Play → App Store.
3. Máy tính bảng, ưu tiên giáo dục và bảo tàng.
4. Tivi thông minh, với điện thoại làm tay cầm qua mã QR.
5. Kính AI làm bạn đồng hành: chỉ đường, thông báo, chụp ảnh thật để treo trong thế giới.
6. Robot và vạn vật kết nối: robot ghé thăm, cảm biến thật đổi vật ảo, đèn ảo điều khiển đèn thật (chỉ trong nhà của chính chủ).

7Cộng đồng

SkyDOS được thiết kế để người ta có lý do quay lại cùng nhau:

• Đám Cưới Muôn Đời và Đại Gia Đình Noah: một đại tiệc cưới không bao giờ dừng; mọi người đều có vai; lễ là biểu tượng, không phải hôn nhân pháp lý.
• Lễ Cầu Hôn Muôn Đời: người cầu hôn tự chọn riêng tư hay công khai, mặc định riêng tư.
• Tàu Nô-ê và Trụ Lưu Bút, Bảng Ảnh Vô Cực: dấu vết của khách thành vật thể bền trong thế giới.
• Cột Cờ Chung và Quả Địa Cầu Thành Viên: cờ và ghim của các quốc gia có thành viên.
• Thực Tại Song Song: chọn vũ trụ thời gian (nhịp ngày đêm, luôn ngày, luôn đêm) và chỉ gặp người quen nếu muốn.
• Phòng riêng tư của loài người: không gian không có AI trừ khi mọi người có mặt cho phép.
• Góp ý 24 giờ: phiếu góp ý gửi ngay trong thế giới, được đọc, phản hồi và quyết định trong 24 giờ.

8Mô hình kinh doanh

SkyDOS là dự án thương mại. Chính sách doanh thu (David Do, 28/10/2026): mở mọi mô hình doanh thu hợp pháp, với các cam kết sau.

Người tạo thế giới được thưởng theo ba bước: điểm → quỹ thử nghiệm cố định → phần trăm doanh thu khi nền tảng hoà vốn ổn định.

9An toàn, pháp lý, đạo đức

• Độ tuổi: tự xây thế giới từ 16 tuổi, công khai từ 18 tuổi; dưới 16 tuổi không là đối tượng của Sân Thử Nghiệm.
• Kiểm duyệt: nút báo cáo ở mọi thế giới công khai, gỡ trong 24 giờ khi báo cáo có căn cứ.
• Dữ liệu tối thiểu: chỉ ghi điều cần cho chức năng; trong thử nghiệm dùng mã ẩn danh riêng từng lượt, có quyền rút và xoá.
• Chuyển giữa các thế giới không mang khoá hay dữ liệu cá nhân; luôn hỏi trước khi rời.
• Giọng trung lập về tôn giáo: các triển lãm tôn giáo trình bày nhiều truyền thống, không xếp hạng; nhân vật AI không thuyết phục người dùng về chính trị hay tôn giáo.
• Trò chơi không ăn tiền: điểm và huy hiệu không đổi ra tiền.
• Pháp lý: các mô hình có rủi ro (vật phẩm ảo, thanh toán giữa người dùng, dữ liệu xuyên biên giới) chỉ triển khai sau khi có ý kiến luật sư theo luật Việt Nam và nơi đặt máy chủ.

10Bằng chứng tác giả trên chuỗi khối

Toàn văn hồ sơ ý tưởng của SkyDOS (bản tiếng Việt gốc và bản tiếng Anh) dự kiến được ghi công khai lên chuỗi khối 9Chain bắt đầu từ ngày 01/11/2026, do tác giả David Do tự ký:

• mỗi tệp ý tưởng được chuẩn hoá (UTF-8, Unicode NFC, xuống dòng LF) để ai cũng tính lại được đúng mã băm SHA-256;
• nội dung từng tệp được ghi vào giao dịch trên mạng A1; một giao dịch chỉ mục liệt kê mã băm và giao dịch của mọi tệp;
• gốc Merkle của cả bộ được ghi vào ghi chú giao dịch trên mạng C1.

Bản ghi này là bằng chứng thời điểm rằng nội dung đã tồn tại muộn nhất vào lúc ghi; nó không thay thế việc đăng ký quyền tác giả hay nhãn hiệu. Sửa đổi về sau được phát hành thành phiên bản mới trỏ về phiên bản trước; bản đã ghi không bị sửa.

11Lộ trình

Các mốc dưới đây là dự kiến và có thể thay đổi.

12Rủi ro

13Về tài liệu này

Tác giả: David Do — SkyDOS. Phiên bản: 1.0, ngày 28/10/2026. Tài liệu được cập nhật khi dự án thay đổi; danh mục ý tưởng dựng lại tự động từ hồ sơ.

Tuyên bố hướng tới tương lai: tài liệu có những kế hoạch, mốc thời gian và mô hình kinh doanh dự kiến. Chúng phản ánh ý định tại thời điểm viết, không phải cam kết, và có thể thay đổi.

Không phải chào bán: tài liệu này không phải lời chào bán chứng khoán, tài sản số hay bất kỳ công cụ đầu tư nào. SkyDOS không phát hành token.

Giấy phép: © 2026 David Do. All rights reserved. Được trích dẫn ngắn kèm ghi nguồn và đường link tới tài liệu này.

Vào SkyDOS: www.skydos.com · Nguồn và giấy phép tài sản: www.skydos.com/credits.html